2. Sexu indarkeriaren biktima diren haur eta nerabeei arreta osoa eta espezializatua emateko zerbitzua - haurtzaroeskuliburua
4. Haur eta nerabeen aurkako sexu indarkeriako egoeretan esku hartzea
2. Sexu indarkeriaren biktima diren haur eta nerabeei arreta osoa eta espezializatua emateko zerbitzua
Sexu indarkeriaren biktima diren haur eta nerabeentzako arreta osoa eta espezializatua emateko zerbitzu bat garatzea HNLren lehen xedapen gehigarrian dago ezarrita. Zerbitzu hori ingurune segurua da sexu indarkeriaren biktima diren haur eta nerabeei eta haien familiei laguntzeko, babesteko eta errekuperatzeko premiei dagokienez harrera egiteko, balioesteko eta arreta espezializatua emateko, bai eta kasu bakoitzean abian jarri behar diren prozesu asistentzial eta judizialen jarduketa koordinaturako ere. Hori guztia, haur eta nerabeen premiak, interes gorena eta birbiktimizaziorik eza lehenetsiz, haien jardunaren ardatz nagusi gisa.
Arreta osoa eta espezializatua emateko zerbitzua Arabako Lurralde Historikoan bizi diren edo bertan dauden 3 eta 18 urte bitarteko haur eta nerabeei zuzentzen zaio, baldin eta aurrez aurre egindako sexu indarkeriako ekintzen biktima izan badira —kontaktu fisikoa izan dezakete edo ez—, edo harreman, informazio eta komunikazio teknologien bidez haien baimenik gabe egindako ekintzen biktima izan badira. Kanpoan geratzen eremu hauetako dira sexu indarkeriaren kasuak: gizakien salerosketa, emakumeen mutilazio genitala, grooming-a edo online grooming-a. Adin txikitasuna gertaerak gertatzen diren unean izan behar da, baita zerbitzu espezializatua erabiltzen den unean ere. Erasotzaile diren haur eta nerabeei ez zaie arretarik emango, salbu eta adingabe erasotzaile eta biktima izaera bikoitza badute, bigarren kasu horretan, sexu ekintzen ondorioz.
Zerbitzu espezializatuak guraso, tutore edo zaintzaileei ere eskaintzen die arreta, betiere indarkeria gurasoek erabili ez badute.
Arreta sexu indarkeriako egoera baten susmatzen denean edo egiaztatzen denean ematen da, babesgabetasun egoera baten egiaztatzen den edo ez alde batera utzita. Era berean, sexu-indarkeria dakarten egitateei buruzko prozedura judizial bat dagoen kasuetan ere ematen da, bai eta egitateak zigortzeko moduko sexu indarkeriaren zantzu diren kasuetan ere, nahiz eta egitate horien prozedura judizialik formalki hasi ez.
Zerbitzu espezializatuak azpiegitura ematen du, esku hartzen duten eragile asistentzialen eta judizialen koordinazioa errazten du (udal eta lurralde mailako gizarte zerbitzuak, epaitegiak, fiskaltza, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzua, segurtasun-indar eta kidegoak, etab.), eta talde tekniko espezializatuak ematen ditu honako jarduketa hauek egiteko:
| Sexu indarkeriaren biktima diren haur eta nerabeei arreta osoa eta espezializatua emateko zerbitzuan gauzatu beharreko jarduketak | |
|---|---|
| a) Balorazio klinikoa, haur edo nerabearen miaketa fisikoa eta proba fisikoen bilketa. b) Polizia deklarazioa hartzea. c) Aldez aurretik eratutako froga. d) Lekuko froga. ETA e) Harrera, laguntza psikosoziala, laguntza eta orientazio psikologikoa ematea haur edo nerabeari eta haren familiari, eta krisietan esku hartzea. f) Miaketa elkarrizketa haur edo nerabeari.* g) Haur edo nerabeak esku-hartze psikologikoa behar duen baloratzea. h) Trauman ardaztutako tratamendu psikologikoa ematea haur edo nerabeari. |
|
Orobat, zerbitzuak modu koordinatuan lan egingo du UGZrekin eta AFArekin, haur edo nerabea eta haren familia beharrezkoak suertatu ahal zaizkien beste zerbitzu batzuetara bideratzeko (esaterako, aholkularitza juridikoa, beste tratamendu psikologiko mota batzuk edo tratamendu psikiatrikoa).
Zerbitzuaren esku-hartzea amaitu egingo da honako inguruabar hauetakoren bat gertatzen denean:
- Jokabideek edo gertaerek ez dute sexu osagairik edo izaerarik.
- Esleitutako egitekoak burutu dira.
- Haur edo nerabearen beharrei beste zerbitzu batean erantzun behar zaiela baloratu da.
- Haur edo nerabearen gurasoek edo legezko ordezkariek berariazko borondatea adierazi dute. Hala bada, indarrean dagoen ordenamendu juridikoan zehaztutako baldintzetan eta mugekin amaitu beharko da, haur edo nerabearen eskubide indibidual eta kolektiboen errespetua bermatzeko eta babesteko. Esku-hartzea amaitutzat emateko erabakiak haur edo nerabeari negatiboki eragin diezaiokeen baloratuko da, eta horren berri emango zaie UGZei edo AFAri, horren arabera jardun dezaten.
- Haur edo nerabea hil egin da.
- Esku-hartzea amaitzea gomendatzen duten beste inguruabar batzuk daude. Askotariko inguruabarrak izan daitezke. Adibidez, modu frogagarrian egiaztatzen denean ezinezkoa dela esleitutako egitekoak betetzea edo aurreikusitako helburu guztiak lortzea.
Arreta osoa eta espezializatua emateko zerbitzuaren esku-hartzea amaitzea dakarren kausaren bat dagoela egiaztatuta, proposamena aurkeztu eta gizarte zerbitzuetako erreferentziazko profesionalarekin adostu beharko da. Behin hori eginda, itxiera txostena prestatuko da, gizarte zerbitzuetako erreferentziazko profesionalari zuzendua, eta hark kasuaren espedientean sartuko du. Txostenean, egindako esku-hartzea laburbilduko da (kronologikoki ordenatuta), jarraitu beharreko esku-hartzeari buruzko orientazioa jasoko da, eta zehaztuko da haur edo nerabeari beste sistema edo zerbitzu batzuetatik laguntza edo arreta ematen jarraitzea komeni den edo ez.
*Miaketa elkarrizketa haur edo nerabeak azalpen argiak ematen ez dituenean eta poliziaren edo epaitegiaren aurrean salaketa jartzeko adierazle fisikorik edo beste elementu nahikorik ez dagoenean egiten da. Adibidez, sexu biktimizazio posiblea aipatzen duenean haur edo nerabeak, baina aipamen horiek zalantzazkoak, inkoherenteak, funtsik gabeak edo partzialak direnean; adierazle bakarrak jokabidezkoak direnean edo sexu jokabide ezohikoak edo problematikoak direnean, edo susmo adierazleak ingurunean daudenean