Haurrak eta nerabeak zaintzeko eta babesteko zerbitzuen jarduketa Gizarte Zerbitzuei buruzko abenduaren 5eko 12/2008 Legean (7. art.), eta arlo horretan indarrean dagoen estatuko eta autonomia erkidegoko legerian jasotako printzipioek arautzen dute. Azken horietatik, hauek azpimarra daitezke:

1. Haurrei eta nerabeei lotutako sustapen, prebentzio, arreta eta babes eskumenak dituzten EAEko administrazio publikoentzat oro har ezarritako jarduketa printzipioak (HNLren 13. art.) 
2. Adingabeei dagokienez, EAEko administrazio publikoentzat oro har ezarritako jarduketa printzipioak (HNLren 161. art.) 
3. Administrazio jarduketaren irizpideak (HNLren 162. art.) 
4. Babes neurriak aplikatzeko ezarritako jarduketa irizpideak (HNLren 197.2 art. eta 212. art.) 

a) Haurrei eta nerabeei lotutako sustapen, prebentzio, arreta eta babes eskumenak dituzten EAEko administrazio publikoentzat oro har ezarritako jarduketa printzipioek (HNLren 13. art.) hauek biltzen dituzte, besteak beste:

• Efizientzia printzipioa. Horren arabera, sektore eremuetan esku hartzen duten baliabide erabilgarriak —formalak edo informalak nahiz publikoak edo pribatuak— ahalik eta ondoen antolatu eta modu integral eta arrazionalean aprobetxatu behar dira.
• Ezagutza eta ebaluazio printzipioa. Horren arabera, errealitate soziala eta haren bilakaera zorrotz ezagutu behar dira, haurrei eta nerabeei zuzendutako politiken oinarri gisa, eta aplikatutako politikak eta diseinatutako plangintzak ebaluatu behar dira, haien ezarpen maila eta hartutako neurrien efizientzia maila balioesteko.
• Etengabeko hobekuntza. 
• Esku hartzen duten profesionalen espezializazioa. 
• Gurasotasun positiboa edo gurasotasuna modu positiboan gauzatzea sustatzea.
• Haur eta nerabeen eskubideekin eta, bereziki, indarkeria, arrisku edo babesgabetasun egoerekin lotutako sustapen, prebentzio eta detekzio goiztiarreko jarduketen lehentasuna. 
• Prozedura-bermearen printzipioa. Horren arabera, bermatu behar da haur edo nerabeei eragiten dieten erabakiak prozedura arautu, ez-arbitrario, eraginkor, arin eta prozedura-ekonomiaren, azkartasunaren eta gardentasunaren printzipioekin bat datozenen bidez hartuko direla, adingabearen ezaugarrietara eta premietara, inguruabarretara eta eskubideetara egokituta, eta bikoiztasunak eta, bereziki, birbiktimizazioa edo biktimizazio sekundarioa dakarten egoerak saihestuta.
• Informazioaren tratamendu egokia, intimitatearekiko eta konfidentzialtasunarekiko errespetua bermatuta. 

b) Adingabeei dagokienez, EAEko administrazio publikoentzat oro har ezarritako jarduketa printzipioek (HNLren 161. art. LIA) hauek barne hartzen dituzte:

• Adingabeen interes gorena beste edozein interes legitimoren gainetik jartzeko eskubidea errespetatzea, bai eta entzunak izateko eskubidea ere.
• Familia neurriak neurri instituzionalen edo egoitza neurrien gainetik jartzea.
• Adostutako neurriak ezarritako neurrien gainetik jartzea.
• Neurri egonkorrak aldi baterakoen gainetik jartzea.

Haur edo nerabeak bere interes gorena lehenesteko duen eskubidea errespetatzeak esan nahi du interes hori baloratu eta lehentasunezkotzat hartu behar dela hari dagozkion ekintza eta erabaki guztietan, eremu publikoan zein pribatuan (HNLren 24. art.). Kasu partikular bakoitzean interes goren hori interpretatu eta aplikatzeko, irizpide hauek hartu beharko dira kontuan eta haztatu, aplika daitekeen legeria espezifikoan edo sektorialean ezarritakoak eta eta kasuaren ezaugarri zehatzen arabera egokitzat jo daitezkeen beste batzuk baztertu gabe (HNLren 24.5 art.):

• Adingabeak bizitzeko, bizirauteko eta garatzeko duen eskubidea babestea eta haren oinarrizko beharrizanak asetzea, bai materialak eta hezkuntzakoak, bai fisikoak, emozionalak, kognitiboak, sozialak eta afektibo-sexualak.
• Haren nahiak, sentimenduak eta iritziak kontuan hartzeaz gain, harentzat onena zer den zehazteko prozesuan progresiboki parte hartzeko duen eskubidea ere kontuan hartzea, haren adinaren, heldutasunaren, garapenaren eta bilakaera pertsonalaren arabera.
• Adingabearen bizitza eta garapena egokia eta indarkeriarik gabekoa den familia inguru batean gauzatzea. Horretarako, lehentasuna emango zaio jatorrizko familian jarraitzeari, eta familia harremanei eutsiko zaie, posible bada eta adingabearentzat positiboa bada; legezko babes neurri bat adostuz gero, lehentasuna emango zaio familia harrerari egoitza harreraren aurretik, eta, adingabea familia nukleotik banandu denean, hura itzultzeko aukerak eta egokitasuna baloratuko dira, babes neurria hartu zenetik familiak izan duen bilakaera kontuan edukita eta adingabearen interesa eta premiak familiaren interesen gainetik jarrita beti.
• Haren nortasuna, kultura, erlijioa, sinesmenak, orientazio eta identitate sexuala eta hizkuntza babestea eta baldintza horiengatik edo beste baldintza pertsonal, familiar edo sozial batzuengatik —desgaitasuna barne— ez baztertzea, haren izaeraren garapen harmoniatsua eta osoa errazteko.

Haur edo nerabeak entzuna izateko duen eskubidea errespetatzeak (ikus HNLren 26. art.) esan nahi du adingabe orok duela entzuna izateko eskubidea, berme guztiekin, inolako diskriminazio eta mugarik gabe (adina barne) eta eragiten dioten prozedura eta erabaki guztietan. Orobat, haren iritziak behar bezala kontuan hartuak izateko eskubidea du. Haren adinera eta heldutasunera egokitu beharko da. Komunikazio gaitasunari eragiten dion desgaitasuna duten haur eta nerabeek edo hitz egin ezin duten edo hizkuntza ulertu ezin dutenek laguntza berezia jaso beharko dute haien iritzia behar bezala adierazi eta ulertu ahal izateko. 

Prozedura judizial edo administratiboetan, haur eta nerabeen agerraldiek edo entzunaldiek lehentasuna izango dute. Honako baldintza hauek beteko dituzte horiek:

• Haren egoerara, ulertzeko gaitasunera eta garapen ebolutibora egokituko dira.
• Behar izanez gero, profesional kualifikatuen edo adituen laguntza izango da.
• Haren intimitatea gordetzen dela zainduko da.
• Hizkera argia eta erraza erabiliko da, uler dezakeen eta erraz ulertzen duen hizkuntza batean.
• Formatu irisgarria izango dute eta haren inguruabar pertsonaletara egokituko dira.
• Galdetzen zaionaren eta haren iritziaren ondorioen berri emango zaio.
• Aurreko guztia, prozeduraren berme guztiak erabat errespetatuta.

Haur edo nerabeak entzuna izateko duen eskubidea haren interes gorenaren aurkakoa denean soilik mugatu ahal izango da —arrazoitu egin beharko da—. 
 

c) Administrazio jarduketaren irizpideak (HNLren 162. art.), besteak beste, hauek dira:

• Haur eta nerabeen garapen pertsonalari kalte egin diezaioketen egoera guztien prebentzio eta detekzio ekintza goiztiarra lehenestea, beren bizitzako edozein eremutan.
• Familian eta gizartean integratzen laguntzeko jarduerak sustatzea, batez ere babesgabetasunarekiko zaurgarriak diren edo arrisku egoeretan dauden familiekin.
• Haur edo nerabearen partaidetza bultzatu eta erraztea, haren baldintza pertsonalak kontuan hartuta, batik bat adina eta heldutasuna, bai eta gurasoaren edo gurasoen partaidetza ere, aplika daitezkeen neurriei eta jarduketei buruzko erabakiak hartzean, bai eta dagokion garapenean ere, haur edo nerabearen intereserako bada. 
• Administrazioaren esku-hartzeak babes eginkizuna eraginkortasunez betetzeko beharrezkoak diren gutxienekoetara mugatzea.
• Prozedurek ahalbidetzen duten bizkortasun handienaz jardutea.
• Objektibotasuna, inpartzialtasuna eta segurtasun juridikoa bermatzea babes ekintzan, eta neurriak modu kolegiatu eta diziplinartekoan hartzea.
• Esku-hartze orotan, haur edo nerabearen eta haren familiaren lankidetza bilatzea, eta haien eskola, gizarte edo lan bizitzan ez nahastea.
• Ezartzen diren neurri guztiak hezkuntzakoak izatea.
• Ahal den guztietan eta haur edo nerabearen interes gorenerako komenigarria denean, arreta familian bertan ematea lehenestea; horretarako, familian esku hartzeko programak eskainiko dira. 
• Haurrak eta nerabeak genero indarkeriaren biktima baten guraso ahal, tutoretza edo zaintzaren pean daudenean, harekin gelditzeko beharrezko laguntza ematea, haur edo nerabearen adina edozein dela ere, bai eta hura babestekoa, arreta espezializatua ematekoa eta indarberritzekoa ere.
• Behar izanez gero, haurrei edo nerabeei beren familiaren ordezko baliabideak ematea, beren garapen osorako eta beren nortasunaren bilakaera egokirako bitarteko egokia dutela bermatzen dutenak, anai-arreben arteko bizikidetzari eutsita, eta, hori ezinezkoa balitz, anai-arreben arteko loturei eustea erraztuta, betiere, bi kasuetan, harreman hori kaltegarria ez bazaie.
• Babes neurriak hartu behar direnean, ahal den guztietan eta haur edo nerabearen interes gorenerako egokia denean, familiako beste kide batzuekin bizi ahal izateko behar diren bitartekoak jarriko dira. Hori ezinezkoa bada, familia harreraren esparruan beste familia nukleo batean integratzea egoitza harreraren gainetik egongo da.

Era berean, eta HNLren 173. eta 174. artikuluetan administrazio espedienteari eta haren kontserbazioari buruz xedatutakoaren arabera, babes prozedura hasita duen haur edo nerabe bakoitzak banakako identifikazio kode bat izango du esleituta. Espedienteek formatu elektronikoa izango dute. Dokumentazioa gutxienez berrogeita hamar urtez kontserbatuko da, pertsona adin nagusitasunera iristen den egunetik edo, hala badagokio, indarrean dagoen ordenamendu juridikoan zehaztutako aldia iristen den egunetik kontatzen hasita.

d) Babes neurriak aplikatzeko ezarritako jarduketa irizpideak: 

• Familia harrerari eta egoitza harrerari dagokienez (197.2 art.):
  • Familia-harrerako neurriari lehentasuna emango zaio egoitza-harrerakoaren aldean edozein pertsona adingaberentzat eta, bereziki, sei urtetik beherako haurrentzat.
  • Ez da erabakiko hiru urtetik beherako haurrentzako egoitza-harrerarik, salbu eta une horretan familia-harrerako neurria hartzea ezinezkoa bada eta hori behar bezala frogatuta badago, edo neurri hori ez bada komeni pertsona adingabearen interes gorena kontuan hartuta.
  • Egoitza-harrera erabakitzeko muga sei urtetik beherako haurrei ere aplikatuko zaie, ahalik eta eperik laburrenean.
  • Nolanahi ere, oro har, haur horien egoitza-harrerak ez du hiru hilabetetik gora iraungo.
• Anai-arreben taldeei dagokienez (212.4, 212.5 eta 212.6 art.):
  • Babestuaren interes gorenak beste zerbait eskatzen ez badu, eta horretarako ematen den ebazpenean behar bezala arrazoituta hala aurreikusten denean, neba-arrebak batera egongo dira ezarritako babes-neurrietan, lotura bakarreko nahiz bikoitzekoak izan, bai eskumena duen foru-aldundiak zaintza bere gain hartzen duen denboran, bai familia berriz elkartzeagatik edo haren adopzio-helburuko zaintza eskuordetzeagatik, hura amaitzean.
  • Ezin badira neba-arrebak batera mantendu, haien arteko harreman edo kontaktu-moduren bat mantentzen saiatu beharko da, bisita edo komunikazioen bidez.
  • Neba-arreben taldeei buruzko erabakietan, pertsona adingabearen interes gorena interpretatzeko eta haztatzeko irizpide orokorrez gain, kontuan hartuko dira haren une ebolutibotik eratorritako premiak, harremanaren izaera, lehendik zegoen lotura eta hartzen den neurriak ez dituela mugatzen haietako inoren garapen aukerak.
• Haurdun dauden haur edo nerabe babestuei dagokienez (212.7 eta 212.8 art.):
  • Bermatu beharko da ama adingabearen eta semearen edo alabaren interes gorena modu independentean baloratu eta haztatuko direla, eta pertsona adingabe bakoitzari buruz hartzen diren neurrietan haien interes partikularra lehenetsiko eta haztatuko dela, eta ama eta semea edo alaba elkarrekin egotea lehenetsiko dela. Horretarako, egiten den banakako babes planak kontuan hartu beharko ditu inguruabar horiek eta jaioberriaren babesa.
  • Era berean, foru-aldundiek haurdun dagoen haur edo nerabeari bere egoeraren araberako aholkularitza egokia emango diote, eta behar diren laguntza eta arreta espezializatuko neurriak hartuko dituzte amak semearekin edo alabarekin jarrai dezan eta biak babestea bermatzeko.